Podwodna Odyseja kapitana Cousteau

Są takie obrazy z dzieciństwa, które nie znikają nie blakną, nie tracą ostrości, mimo że mijają lata, zmieniają się technologie i całe światy wokół. Te obrazy zostają z człowiekiem na całe życie. Dla jednych będą to stare gry komputerowe, dla innych pierwsze płyty CD albo zapach wypożyczalni VHS. Dla mnie takim obrazem była „Podwodna odyseja kapitana Cousteau” — kolekcja 36 kaset VHS wydawnictwa Altaya, wydawana w latach 90. Kolekcja otworzyła przede mną drzwi do podwodnego świata, nurkowania i prawdziwej przygody na całe życie.

W tamtym czasie świat wyglądał inaczej. Nie było streamingu, nie było filmów „na kliknięcie”. Była kaseta, magnetowid, przewijanie taśmy i ten moment, kiedy obraz powoli pojawiał się na ekranie. I nagle — cisza pod wodą.

Niebieska głębia i tętniące w niej życie. Głos, który nie tylko opowiadał, ale prowadził.

Każda kaseta była jak kolejna wyprawa w nieznane. W czasach, gdy internet praktycznie nie istniał, a programy dokumentalne nie były dostępne na wyciągnięcie ręki, filmy Jacques-Yves Cousteau miały w sobie coś magicznego. Pokazywały miejsca, które wydawały się bardziej obce niż powierzchnia Księżyca — wraki statków, rafy koralowe, lodowe pustkowia Antarktydy i głębiny pełne rekinów, wielorybów oraz stworzeń wyglądających jak z innej planety.

Dla mnie ta kolekcja nigdy nie była tylko zbiorem kaset. To właśnie dzięki niej pokochałem nurkowanie.

Godzinami oglądałem spokojne ujęcia pod wodą, wsłuchiwałem się w charakterystyczny głos narratora i wyobrażałem sobie, że pewnego dnia sam zanurzę się w ten niezwykły świat. Z czasem fascynacja przerodziła się w prawdziwą pasję i doprowadziła mnie do nurkowania, szkolenia w systemie CMAS — organizacji współtworzonej przez samego Cousteau.
Dziś, po latach, kiedy patrzę na te kasety, widzę coś więcej niż kolekcję. Widzę początek. Widzę moment, w którym ktoś — gdzieś w dzieciństwie — zobaczył świat większy niż własny pokój, otoczenie i postanowił, że chce go poznać naprawdę.

I może właśnie o to chodziło w „Podwodnej odysei kapitana Cousteau”. Nie tylko o ocean. Ale o to, żeby człowiek uwierzył, że może do niego wejść. Są przypomnieniem czasów, gdy odkrywanie świata wymagało wyobraźni. I choć współczesne dokumenty oferują obraz w jakości 4K, trudno odnaleźć w nich ten sam klimat tajemnicy i prawdziwej przygody, który miała „Podwodna odyseja kapitana Cousteau”.

To właśnie przez te kasety po raz pierwszy poczułem, że chcę tam być — pod powierzchnią. Nie tylko oglądać podwodny świat, ale go doświadczyć. I tak, krok po kroku, ta dziecięca fascynacja przerodziła się w coś realnego: w nurkowanie, w szkolenia, w zejścia pod wodę, w świat, który wcześniej znałem tylko z ekranu.
CMAS stało się naturalną drogą — przedłużeniem tego, co zaczęło się od VHS-ów. Od pierwszych emocji, które trudno było wtedy nazwać, ale które dziś są jasne: to była miłość do podwodnego świata. Miłośc do Ziemi - Cudownej Planety.

tekst. Tomasz Leśniewski